nauki ścisłe
dodano: 2016-08-26
Jak nauczyć się zapominać?

NEURONAUKI

Neuronaukowcy zaczynają rozumieć, jak mózg kontroluje swój ośrodek pamięci

Podczas odruchowej próby łapania gorącej patelni spadającej z kuchni, możesz zdążyć cofnąć rękę w ostatniej chwili, by się nie poparzyć. Dzieje się tak, ponieważ mechanizmy kontrolne mózgu mogą interweniować, by przerwać łańcuch automatycznych reakcji. Szereg nowych świadectw sugeruje, że to samo może być prawdą w przypadku odruchów przypominania – mózg potrafi powstrzymać spontaniczne przywoływanie potencjalnie bolesnych wspomnień.

W mózgu wspomnienia znajdują się w sieci sprzężonych ze sobą informacji. W rezultacie jedno wspomnienie może wyzwalać inne, powodując, by wypłynęło na powierzchnię bez udziału świadomości. „Kiedy pojawia się przypomnienie, automatycznym działaniem umysłu jest próba pomocnego przywołania innych powiązanych skojarzeń – mówi Michael Anderson, neuronaukowiec z University of Cambridge. – Czasami jednak przypominają nam się rzeczy, o których wolelibyśmy nie myśleć”.

Ludzie nie są jednak bezradni wobec tego procesu. Wcześniejsze obrazowe badania sugerują, że czołowe obszary mózgu mogą osłabiać aktywność hipokampu, struktury kluczowej dla pamięci, i w ten sposób tłumić wspomnienia. Aby dowiedzieć się więcej, Anderson i jego współpracownicy sprawdzili ostatnio, co się dzieje, gdy hipokamp jest tłumiony. Poprosili 381 studentów, by zapamiętywali pary luźno powiązanych słów. Później studentom prezentowano jedno ze słów i proszono o przypomnienie sobie drugiego – albo przeciwnie, o celowe niemyślenie o drugim słowie z pary. Niekiedy pomiędzy tymi zadaniami uczestnikom pokazywano nietypowe obrazy, takie jak paw stojący na parkingu.

Jak opisano w Nature Communications, badacze odkryli, że zdolność uczestników do późniejszego przypominania sobie pawi i innych dziwnych obrazów była około 40% mniejsza, jeżeli zostali poinstruowani, żeby tłumić wspomnienia przed lub po zobaczeniu obrazów, w porównaniu z próbami, gdy zostali poproszeni o przypominanie sobie słów. Odkrycie dostarcza dalszych dowodów na to, że mechanizmy kontroli pamięci istnieją, i sugeruje, że próba aktywnego zapominania poszczególnych wspomnień może negatywnie wpłynąć na ogólną pamięć. Naukowcy określają to zjawisko jako „cień amnestyczny”, ponieważ najwyraźniej blokuje ono wspomnienia o niezwiązanych zdarzeniach w czasie zmniejszonej aktywności hipokampu. Wyniki mogą nawet wyjaśniać, dlaczego ludzie, którzy doświadczyli traumy (i próbowali o niej zapomnieć), gorzej pamiętają codzienne zdarzenia, mówią eksperci niezwiązani z badaniem.

Jeśli pominąć czasową amnezję, tłumienie wspomnień może być pożyteczną umiejętnością, mówi Anderson. Dlatego właśnie on i jego współpracownica Ana Catarino badają obecnie, czy możliwe jest nauczenie ludzi tego rodzaju tłumienia. Obecnie przeprowadzają eksperyment, w którego ramach monitorują aktywność mózgów uczestników w czasie rzeczywistym i jednocześnie informują, jak bardzo osłabiana jest aktywność hipokampu. Wysuwają hipotezę, że wskazówki mogą pomóc w nauce selektywnego zapominania przeszłości – zdolności, która mogłaby zmniejszyć dolegliwości osób z syndromem stresu pourazowego. Bahar Gholipour

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 09/2016 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
07/2017
10/2016 - specjalny
Kalendarium
Lipiec
21
W 1595 r. hiszpański żeglarz Álvaro de Mendaña de Neyra odkrył Markizy.
Warto przeczytać
Zmyl trop to użyteczna, ale i pełna powabu oraz przekonująca, kieszonkowa esencja wszystkiego, co chcielibyście wiedzieć o obronie przed inwigilacją.

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

dodano: 2016-08-26
Jak nauczyć się zapominać?

NEURONAUKI

Neuronaukowcy zaczynają rozumieć, jak mózg kontroluje swój ośrodek pamięci

Podczas odruchowej próby łapania gorącej patelni spadającej z kuchni, możesz zdążyć cofnąć rękę w ostatniej chwili, by się nie poparzyć. Dzieje się tak, ponieważ mechanizmy kontrolne mózgu mogą interweniować, by przerwać łańcuch automatycznych reakcji. Szereg nowych świadectw sugeruje, że to samo może być prawdą w przypadku odruchów przypominania – mózg potrafi powstrzymać spontaniczne przywoływanie potencjalnie bolesnych wspomnień.

W mózgu wspomnienia znajdują się w sieci sprzężonych ze sobą informacji. W rezultacie jedno wspomnienie może wyzwalać inne, powodując, by wypłynęło na powierzchnię bez udziału świadomości. „Kiedy pojawia się przypomnienie, automatycznym działaniem umysłu jest próba pomocnego przywołania innych powiązanych skojarzeń – mówi Michael Anderson, neuronaukowiec z University of Cambridge. – Czasami jednak przypominają nam się rzeczy, o których wolelibyśmy nie myśleć”.

Ludzie nie są jednak bezradni wobec tego procesu. Wcześniejsze obrazowe badania sugerują, że czołowe obszary mózgu mogą osłabiać aktywność hipokampu, struktury kluczowej dla pamięci, i w ten sposób tłumić wspomnienia. Aby dowiedzieć się więcej, Anderson i jego współpracownicy sprawdzili ostatnio, co się dzieje, gdy hipokamp jest tłumiony. Poprosili 381 studentów, by zapamiętywali pary luźno powiązanych słów. Później studentom prezentowano jedno ze słów i proszono o przypomnienie sobie drugiego – albo przeciwnie, o celowe niemyślenie o drugim słowie z pary. Niekiedy pomiędzy tymi zadaniami uczestnikom pokazywano nietypowe obrazy, takie jak paw stojący na parkingu.

Jak opisano w Nature Communications, badacze odkryli, że zdolność uczestników do późniejszego przypominania sobie pawi i innych dziwnych obrazów była około 40% mniejsza, jeżeli zostali poinstruowani, żeby tłumić wspomnienia przed lub po zobaczeniu obrazów, w porównaniu z próbami, gdy zostali poproszeni o przypominanie sobie słów. Odkrycie dostarcza dalszych dowodów na to, że mechanizmy kontroli pamięci istnieją, i sugeruje, że próba aktywnego zapominania poszczególnych wspomnień może negatywnie wpłynąć na ogólną pamięć. Naukowcy określają to zjawisko jako „cień amnestyczny”, ponieważ najwyraźniej blokuje ono wspomnienia o niezwiązanych zdarzeniach w czasie zmniejszonej aktywności hipokampu. Wyniki mogą nawet wyjaśniać, dlaczego ludzie, którzy doświadczyli traumy (i próbowali o niej zapomnieć), gorzej pamiętają codzienne zdarzenia, mówią eksperci niezwiązani z badaniem.

Jeśli pominąć czasową amnezję, tłumienie wspomnień może być pożyteczną umiejętnością, mówi Anderson. Dlatego właśnie on i jego współpracownica Ana Catarino badają obecnie, czy możliwe jest nauczenie ludzi tego rodzaju tłumienia. Obecnie przeprowadzają eksperyment, w którego ramach monitorują aktywność mózgów uczestników w czasie rzeczywistym i jednocześnie informują, jak bardzo osłabiana jest aktywność hipokampu. Wysuwają hipotezę, że wskazówki mogą pomóc w nauce selektywnego zapominania przeszłości – zdolności, która mogłaby zmniejszyć dolegliwości osób z syndromem stresu pourazowego. Bahar Gholipour