nauki ścisłe
dodano: 2016-08-26
Wcześniej niż myślisz

Psychologia

Oczekiwania mają znaczny wpływ na subiektywną percepcję czasu

Pośród magicznych przedmiotów w serii filmów o młodym czarodzieju Harrym Potterze pojawia się klepsydra, która odmierza czas w zależności od jakości konwersacji: jeżeli rozmowa jest zajmująca, piasek przesypuje się powoli, jeżeli jest nudna, szybko. Potocznie mówi się, że osobie, która się nudzi, czas się dłuży, a nawet podejmuje ona działania w celu „zabicia czasu”. Gdy jesteśmy pochłonięci czymś interesującym, możemy mieć wrażenie wręcz przeciwne: nawet kilka godzin zdaje się minąć niepostrzeżenie. W rzeczywistości subiektywne poczucie czasu może mieć niewiele wspólnego z jego faktycznym upływem i w znacznym stopniu zależeć nie tylko od tego, jak go spędzamy i czym się zajmujemy, ale również od naszych oczekiwań.

Dr Massimiliano Di Luca z University of Birmingham i dr Darren Rhodes z University of Sussex przeprowadzili serię eksperymentów z udziałem łącznie 90 studentów. Przedmiotem zainteresowania naukowców był wpływ oczekiwania regularności na percepcję faktycznego upływu czasu. Uczestnikom prezentowano sekwencję złożoną z sygnałów dźwiękowych lub błysków. Zadaniem badanych była ocena, czy ostatni bodziec z serii pojawił się w takim samym odstępie czasowym, jak poprzednie.

Jeżeli wcześniejsze bodźce prezentowane były regularnie, uczestnicy spodziewali się, że ostatni pojawi się po tym samym odstępie czasowym. Gdy bodziec pojawiał się zbyt wcześnie lub zbyt późno, uczestnicy oceniali przedwczesność bądź opóźnienie jako mniejsze, niż były one w rzeczywistości. Rezultaty badania zostały opublikowane 7 lipca na łamach Scientific Reports.

Jak wynika z badania, postrzeganie czasu jest w dużym stopniu zniekształcone przez to, czego się spodziewamy. Subiektywna ocena jest wypadkową faktycznej informacji, którą otrzymaliśmy z narządów zmysłów, oraz naszych oczekiwań.

Jak mówi dr Rhodes, ludzie nie są biernymi obserwatorami otaczającego świata. Wykorzystujemy posiadane informacje do tego, by przewidywać, co może się wydarzyć i czego można się spodziewać. Jeżeli nasze prognozy nie są do końca słuszne, nasze postrzeganie świata znajduje się gdzieś pomiędzy oczekiwaniami a rzeczywistością. Słyszymy, widzimy i czujemy to, czego naszym zdaniem powinniśmy doświadczać, a nie to, co naprawdę się dzieje.

Gdyby zły muzyk grał cover jednej z naszych ulubionych piosenek, tłumaczy dr Di Luca, wiedzielibyśmy, jakich nut się spodziewać oraz kiedy się pojawią. Nawet gdyby fałszował i grał nie w rytmie, dzięki naszym oczekiwaniom wykonanie wydałoby się lepsze niż w rzeczywistości. W przypadku piosenki, której nie znamy, brak wpływu oczekiwań na percepcję spowoduje, że błędy będą razić nas znacznie bardziej. Ariadna Ciążela

Więcej w miesięczniku „Świat Nauki" nr 09/2016 »
Drukuj »
Ten artykuł nie został jeszcze skomentowany.
Aktualne numery
09/2017
10/2016 - specjalny
Kalendarium
Wrzesień
21
W 2003 r. amerykańska sonda kosmiczna Galileo spłonęła w atmosferze Jowisza.
Warto przeczytać
Zmyl trop to użyteczna, ale i pełna powabu oraz przekonująca, kieszonkowa esencja wszystkiego, co chcielibyście wiedzieć o obronie przed inwigilacją.

Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło

dodano: 2016-08-26
Wcześniej niż myślisz

Psychologia

Oczekiwania mają znaczny wpływ na subiektywną percepcję czasu

Pośród magicznych przedmiotów w serii filmów o młodym czarodzieju Harrym Potterze pojawia się klepsydra, która odmierza czas w zależności od jakości konwersacji: jeżeli rozmowa jest zajmująca, piasek przesypuje się powoli, jeżeli jest nudna, szybko. Potocznie mówi się, że osobie, która się nudzi, czas się dłuży, a nawet podejmuje ona działania w celu „zabicia czasu”. Gdy jesteśmy pochłonięci czymś interesującym, możemy mieć wrażenie wręcz przeciwne: nawet kilka godzin zdaje się minąć niepostrzeżenie. W rzeczywistości subiektywne poczucie czasu może mieć niewiele wspólnego z jego faktycznym upływem i w znacznym stopniu zależeć nie tylko od tego, jak go spędzamy i czym się zajmujemy, ale również od naszych oczekiwań.

Dr Massimiliano Di Luca z University of Birmingham i dr Darren Rhodes z University of Sussex przeprowadzili serię eksperymentów z udziałem łącznie 90 studentów. Przedmiotem zainteresowania naukowców był wpływ oczekiwania regularności na percepcję faktycznego upływu czasu. Uczestnikom prezentowano sekwencję złożoną z sygnałów dźwiękowych lub błysków. Zadaniem badanych była ocena, czy ostatni bodziec z serii pojawił się w takim samym odstępie czasowym, jak poprzednie.

Jeżeli wcześniejsze bodźce prezentowane były regularnie, uczestnicy spodziewali się, że ostatni pojawi się po tym samym odstępie czasowym. Gdy bodziec pojawiał się zbyt wcześnie lub zbyt późno, uczestnicy oceniali przedwczesność bądź opóźnienie jako mniejsze, niż były one w rzeczywistości. Rezultaty badania zostały opublikowane 7 lipca na łamach Scientific Reports.

Jak wynika z badania, postrzeganie czasu jest w dużym stopniu zniekształcone przez to, czego się spodziewamy. Subiektywna ocena jest wypadkową faktycznej informacji, którą otrzymaliśmy z narządów zmysłów, oraz naszych oczekiwań.

Jak mówi dr Rhodes, ludzie nie są biernymi obserwatorami otaczającego świata. Wykorzystujemy posiadane informacje do tego, by przewidywać, co może się wydarzyć i czego można się spodziewać. Jeżeli nasze prognozy nie są do końca słuszne, nasze postrzeganie świata znajduje się gdzieś pomiędzy oczekiwaniami a rzeczywistością. Słyszymy, widzimy i czujemy to, czego naszym zdaniem powinniśmy doświadczać, a nie to, co naprawdę się dzieje.

Gdyby zły muzyk grał cover jednej z naszych ulubionych piosenek, tłumaczy dr Di Luca, wiedzielibyśmy, jakich nut się spodziewać oraz kiedy się pojawią. Nawet gdyby fałszował i grał nie w rytmie, dzięki naszym oczekiwaniom wykonanie wydałoby się lepsze niż w rzeczywistości. W przypadku piosenki, której nie znamy, brak wpływu oczekiwań na percepcję spowoduje, że błędy będą razić nas znacznie bardziej. Ariadna Ciążela